مرز باریک حمایت و کنترل در تربیت نوجوان؛ چطور والد خوب باشیم، نه والد سختگیر؟
تربیت فرزند در سنین نوجوانی یکی از چالشبرانگیزترین مراحل فرزندپروری است. بیشتر والدین در این دوران بین دو احساس متضاد گیر میافتند: از یک طرف میخواهند حامی فرزندشان باشند و از طرف دیگر میخواهند مراقب باشند که راه اشتباهی نرود. اما کجاست آن مرز باریک بین حمایت و کنترل؟ این سؤال مهمیست که بسیاری از پدر و مادرها روزانه در گوگل جستوجو میکنند و از مشاوره روانشناسی آنلاین پرس و جو می کنن.
نوجوانی؛ دورهای بین کودکی و بزرگسالی
نوجوان دیگر کودک نیست، اما هنوز هم تجربه کافی برای تصمیمگیری کامل ندارد. در این سن، حس استقلالطلبی شدید میشود، ولی همچنان نیاز به راهنمایی وجود دارد. اگر بیش از حد کنترل کنیم، ممکن است او را به سمت پنهانکاری و لجبازی سوق دهیم. اگر بیش از حد آزادش بگذاریم، ممکن است احساس بیپناهی کند برای آینده نوجوان می توان از مشاوره استعدادیابی بهره گرفت.
تفاوت بین حمایت و کنترل چیست؟
-
حمایت یعنی در کنار نوجوان بودن، بدون اینکه تصمیم را از او بگیریم. مثلاً وقتی فرزندت از یک شکست عشقی ناراحت است، گوش دادن بدون قضاوت، نوعی حمایت است.
-
کنترل یعنی تصمیم گرفتن به جای او، یا اعمال محدودیت بدون گفتوگو. مثلاً وقتی بدون دلیل تلفنش را چک میکنی، این یک رفتار کنترلگرایانه است.
نشانههای والد کنترلگر چیست؟
-
پرسوجوی بیش از حد درباره جزییات روزانه
-
تعیین دوستان یا فعالیتها بدون نظر نوجوان
-
تهدید یا تنبیه برای رفتارهایی که ممکن بود با گفتوگو حل شود
چگونه میتوان حمایتگر بود بدون اینکه کنترل کرد؟
-
گفتوگو را جایگزین دستور کنیم
بهجای اینکه بگویید «این کار را بکن چون من میگم»، از نوجوانتان بپرسید: «فکر میکنی بهترین کار الان چیه؟» -
قوانین را با مشارکت خودش بنویسیم
نوجوان وقتی در تصمیمگیری شریک باشد، احتمال بیشتری دارد که از قوانین پیروی کند. -
از قضاوت زودهنگام خودداری کنیم
حتی اگر کاری کرده که شما دوست ندارید، اول گوش دهید و بعد واکنش نشان دهید. -
فضای خصوصیاش را محترم بدانیم
همه ما در نوجوانی دوست داشتیم گاهی تنها باشیم یا حرفهایمان را با دوستانمان بزنیم. این خواسته را باید به رسمیت شناخت.
نتیجهگیری: والد بودن یعنی یاد گرفتن، نه فقط راهنمایی کردن
هیچ نسخه قطعیای برای تربیت نوجوان وجود ندارد، چون هر فرزندی منحصر به فرد است. اما یک اصل همیشه ثابت است: نوجوانان نیاز دارند شنیده شوند، نه کنترل. پس بیایید به جای آنکه فرمان بدهیم، همراهشان قدم بزنیم و برای اینکه متوجه علاقه فرزند خود بشیم بهتر اشت که از مشاوره انتخاب رشته کمک گرفت.
